Το design δεν είναι επάγγελμα, είναι τρόπος να ζεις

- Η έκθεση «Στέργιος Δελιαλής, Designer. 55 Χρόνια Graphics-Χώροι- Κατασκευές- και ένα Μουσείο Design» έως και την  1η Οκτωβρίου στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης

Του το όφειλαν. Όλοι... Και το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης στην αποθήκη Β1 (το “δικό του” σπίτι, το “χαρακτηρισμένο” προ 19ετίας ως Μουσείο Design -το μοναδικό στη χώρα- που του παραχωρήθηκε, στα χαρτιά, από το 1998, το σχεδίασε, το έστησε αλλά ...του το πήραν απ' τα χέρια και το παραχώρησαν στο ΚΣΤ) και το Υπουργείο Πολιτισμού και η πόλη και οι νέοι designers.

“Design είναι η αισθητική της πρακτικής μας καθημερινότητας, είναι τρόπος ζωής που γίνεται επάγγελμα, είναι μια σύγχρονη μορφή τέχνης, που ξεκίνησε μετά τη βιομηχανική επανάσταση, πήρε μορφή και έκφραση κυρίως με το 'αρχιτεκτονικό κίνημα' του Μπάουχαουζ, που δημιούργησε χρηστικά αντικείμενα από τα συντρίμμια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Είναι -όχι αυτό που ονομάσαμε 'ντιζαϊνάτα' σε εκείνη την ανεκδιήγητη δεκαετία του '80 και της τρελής ευφορίας” λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο designer Στέργιος Δελιαλής, μορφή ταυτισμένη με την αστική μυθολογία της Θεσσαλονίκης, ο άνθρωπος- μουσείο, που... μια που το μουσείο που του είχε “τάξει”, “νομοθετήσει”, “ιδρύσει” και “εγκαταστήσει” (στον χώρο της αποθήκης Β1 στην προβλήτα του Λιμανιού της Θεσσαλονίκης) δεν λειτούργησε ποτέ.

Στον ίδιο χώρο -τον σχεδιασμένο από τον ίδιο τον Στέργιο Δελιαλή- εγκαταστάθηκε λίγα χρόνια αργότερα το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης (του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης), στον ίδιο χώρο, αναπτύσσεται τώρα, στο πλαίσιο του 6ου Παγκόσμιου συνεδρίου τυπογραφίας και οπτικής επικοινωνίας, που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις αρχές Ιουλίου, η μεγάλη έκθεση με τίτλο “Στέργιος Δελιαλής Designer- 55 χρόνια graphics- Κατασκευές- Και ένα μουσείο Design”.

Κι αν αναρωτιέται ο επισκέπτης της έκθεσης, τι σχέση έχουν –τι κοινό συνδέει το εξώφυλλο του δίσκου του Διονύση Σαββόπουλου “Το Περιβόλι του Τρελού”, η αφίσα για το κέντρο “RODEO” στην οδό Χάυδεν της Αθήνας του 1969, τα σχέδια για την αναστύλωση του μεγάρου Stain στην πλατεία Ελευθερίας, η εικονογράφηση των φορτηγών που μεταφέρουν κρασιά της εταιρείας “Μπουτάρη”, τα χάρτινα κουτιά για το γάλα και το κασέρι “Κολιός”, οι αφίσες και το προεκλογικό υλικό της υποψηφιότητας του Στέλιου Νέστορα με τη (“Συνεργασία για την πρόοδο”),οι ψυχεδελικές ταμπέλες της discotheque HELP και του Music Hall Medusa, οι σακούλες για τις φρυγανιές Βοσινάκη, οι σακούλες των βιβλιοπωλείων “Μόλχο”, τα εξώφυλλα για ένα χειροποίητο βιβλίο με σχέδια (“Η Μαριάννα των Μογγόλων”- εκδόσεις Άγρα) κι ένα άλλο για “Συνταγές με κολοκυθάκια” (Εκδόσεις Gema), μία κατακόκκινη γραφομηχανή -μία “Βαλεντίνα” (Valentine της εταιρείας Olivetti 1968)- οι επιγραφές ιστορικών πλέον café-bar, οι αφίσες για εκδηλώσεις της Διεθνούς αμνηστίας...

Έναν -τον ίδιο – δημιουργό είναι η απάντηση και τη δίνει ο ίδιος ο Στέργιος Δελιαλής στο πρώτο έκθεμα της έκθεσης του – έναν ιδιόχειρο “πίνακα” - κείμενο αυτοβιογραφικό και ...γραφιστικό. “Το πρώτο φιλί της μαμάς μου, όταν είδε τις πρώτες μου 'ζωγραφιές' (όπως όλοι), η πρώτη μου 'ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ' Αναγνώριση, το χαστούκι της δασκάλας μου (2α Δημοτικού). Που αναγνώρισε τα γράμματα μου στον πίνακα: “Μαρία σ αγαπώ”...

- Αρχίζω να ζωγραφίζω (με αμοιβή) τους χάρτες των συμμαθητών μου/χαρταετούς, καραγκιόζηδες, “χάπα-χούπες” με ποδοσφαιριστές και ήρωες του '21/ στα 13 μου τέσσερις ώρες κάθε μέρα μαθαίνω αρχιτεκτονικό σχέδιο σε φίλο του πατέρα μου/ στα 15 (για ώρες) στο τυπογραφείο άλλου φίλου/ παραδίπλα ατελιέ για γιγαντοαφίσες κινηματογράφων – βάφω φόντα/ απέναντι από το σπίτι ένας μαραγκοεπιπλοποιός/ πιο εκεί ένα σιδεράδικο/ και βέβαια, παρατάω το σχολείο/ τοιχογραφίες στην εκκλησία του στρατοπέδου (Κ.Ε.Δ.) στο Χαϊδάρι/ τοιχογραφίες στα ΚΨΜ της Βέροιας, Κομοτηνής, Γ΄ Σώματος Στρατού/ χειροποίητες αφίσες /εξώφυλλα δίσκων /δύο μαγαζιά δίσκων /σακούλες για δίσκους /λογότυπα για δισκάδικα /λογότυπα για μουσικά συγκροτήματα /αφίσα ταινίας /τίτλοι ταινίας/ σκηνικά και κοστούμια για μουσικό θεατρικό έργο/ “Τρία πουλάκια κάθονταν” –λογότυπο για το “POP ΕΝΔΕΚΑ”/ βινιέτες εφημερίδων/ καταχωρήσεις /εξώφυλλα περιοδικών και βιβλίων /επιμέλεια εκδόσεων /κείμενα σε βιβλία, περιοδικά, καταλόγους και εφημερίδες /(και ένα βιβλίο για τη Μαριάνα)/ ένα χρόνο “μαθητεία” με τους Γάλλους στο πρώτο “PRISUNIC ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ” /δύο (2) χρόνια, δίπλα στον Grafiker Γιάννη Σβορώνο, στη διαφημιστική “ΕΡΓΟΝ”/ “HELP” –την πρώτη ντισκοτέκ στην Ελλάδα /στη Γλυφάδα: μία ψαροταβέρνα, μία μπουτίκ unisex, μία χαρτοπαικτική λέσχη, ένα ινστιτούτο αισθητικής και ένα μπαρ για τους Αμερικάνους της Βάσης /μία γκαλερί τέχνης /μπαρ στην Πλάκα /μπουάτ /μπαρ /καφέ/ εστιατόρια/ ένα χαμπουργκεράδικο...

- ...ένα δαχτυλίδι για το Λενιώ /δύο «φύλακες» αγγέλους για τη Νόρα /10 Χρόνια “Κόκκινο Μπαλόνι” /ένα παιχνίδι “τέρας” στη Δ.Ε.Θ. και άλλοι παιχνιδότοποι /παιχνιδότοπος στον Πειραιά, σε εργοστάσιο καπνοβιομηχανίας /για πάνω από 30 χρόνια, έντυπα, graphics –και ό,τι άλλο– για τη Διεθνή Αμνηστία /και κάθε χρόνο, ένα Κινηματογραφικό Αφιέρωμα /αφίσες και graphics για την πολιτική καμπάνια του Στέλιου Νέστωρα /μία γυμνόστηθη γοργόνα για να της φορούν T-shirts – “ταμπέλα”, σε νησί /τυπογραφικό κλισέ η ταμπέλα “On The Road” του Μεγακλή /ένα πουλί για το “ΚΩΣΤΗ”, μια χρωματιστή κορδέλα για “...ΤΟ ΑΛΛΟ” και το “1973” για τον Σάκη /(μία “Μικρή Μαρμίτα” για τη “μικρή” Σοφία /έναν πάγκο εφημερίδων, τροχήλατο, στεγαζόμενο με ανεμοδούρι και ρολόι, για το περίπτερο του Μήτσου, στη Διαγώνιο /(μετά έγινε διπλωματική φοιτητή στο Α.Π.Θ. και πήρε 10 – με τόνο) /τρία (3) γραφεία καθηγητών στο Α.Π.Θ. και έναν προθάλαμο στη Νομική /μία “κρεμάστρα” για την Αρχιτεκτονική του Α.Π.Θ. /πλαστικά σερβίτσια καφέ /κεραμικά φαγητού...

- ... λογότυπο του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσσαλονίκης /...Παρουσιάσεις – διαλέξεις – “μαθήματα” σε εκπαιδευτικά ιδρύματα και ινστιτούτα στην Αρχιτεκτονική του Α.Π.Θ., στην Αρχιτεκτονική Βόλου, στο “Dynamo” /στο Open University της Οξφόρδης /στη Σχολή Καλών Τεχνών στο Exeter και στη Σχολή Καλών Τεχνών & Design στο Sain-Etienne /συμμετοχή και παρουσιάσεις σε έξι Παγκόσμια Συνέδρια Τυπογραφίας & Οπτικής Επικοινωνίας, στη Θεσσαλονίκη και τη Λευκωσία Κύπρου /Επίτιμο Μέλος της Ένωσης Γραφιστών Ελλάδας /Ταξίδια, μουσεία, εκθέσεις, βιβλία, κατάλογοι και με τα χρόνια συγκεντρώνω μια σημαντική συλλογή χρηστικών αντικειμένων και graphics /και –γιατί όχι;– ένα μουσείο design στη Θεσσαλονίκη.

- Τι θα κρατούσατε απ' όλα αυτά; Τα δικά σας και τα περισσότερα από 10.000 αντικείμενα των “άλλων,”τα εκθέματα του ...άστεγου μουσείου;
- Θυμάσαι το '93, στα εγκαίνια του μουσείου στην οδό Μητροπόλεως εκείνον το μπλε σκαραβαίο (αυτοκίνητο) της Μαριάννας (σ.σ της γυναίκας του) που φτιάξαμε μεγάλη την πόρτα για να περάσει στη “βιτρίνα”; Ίσως αυτό, ίσως έναν αναπτήρα Ζippo - τα BIC όμως είναι πιο χρηστικά... Ίσως μία αφίσα, μία καρέκλα, μπορεί και τίποτα... Οι ζωγράφοι ζωγραφίζουν για τον εαυτό τους, οι γραφίστες για τους άλλους...”.

Η συζήτησή μας έγινε στον χώρο του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης - στην Αποθήκη Β1 του λιμανιού, όπου αναπτύσσεται και η έκθεση για τα 55 χρόνια της ...design ζωής του. Κάθεται σε μία από τις ...“designάτες” καρέκλες, που ο ίδιος είχε επιλέξει 18 χρόνια πριν για να κοσμήσουν το μουσείο Design- εκείνου του δικού του, που δεν έγινε ποτέ... “Είναι η πρώτη φορά από το 1998 που ...ξαναμπαίνω εδώ μέσα....” μονολογεί.

- Υπερτερεί η ικανοποίηση της πικρίας;
- “Το design είναι η τέχνη του εφικτού, είπαν κάποιοι. Είναι τρόπος ζωής, λέω εγώ κι όχι επάγγελμα... Οι ζωγράφοι ζωγραφίζουν για τον εαυτό τους, οι γραφίστες για τους άλλους”. [ΑΠΕ-ΜΠΕ]

* Η έκθεση, με τίτλο: “Στέργιος Δελιαλής, Designer. 55 Χρόνια Graphics- Χώροι- Κατασκευές- και ένα Μουσείο Design”, σε επιμέλεια τού ίδιου και του γραφίστα Κώστα Καλογήρου, θα είναι ανοιχτή από Τρίτη- Σάββατο, 10:00-18:00, μέχρι και την 1η Οκτωβρίου, εκτός από την περίοδο από 7-15 Αυγούστου, οπότε και το ΚΜΣΤ θα παραμείνει κλειστό.
Τις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ίδιος ο Στέργιος Δελιαλής και ο επιμελητής της έκθεσης Κώστας Καλογήρου, εμώ η αφίσα με το αυτοσκιτσάρισμά του είναι του ΚΜΣΤ.

Twitter